Λίγα λόγια για το SOAM

Το Πρόγραμμα “Υποστηρίζοντας Οργανώσεις που βοηθούν μεταναστευτικό πληθυσμό σε αναζήτηση ασύλου στην Ελλάδα – Supporting Organizations that assist migrant asylum seeking population in Greece”(SOAM) συστήθηκε με την οικονομική ενίσχυση των Δωρητριών Χωρών Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία σε μια χρονική στιγμή που υπήρχε επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία υποστηρικτικών υποδομών στην Ελλάδα για τους αιτούντες άσυλο. Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης-Γραφείο Ελλάδας ανέλαβε ως Διαχειριστής Φορέας, συντονίζοντας το έργο των 3 επιλεγέντων για την υλοποίηση του προγράμματος Κοινοπραξιών:

  1. Κοινοπραξία Γιατροί του Κόσμου- Ελλάδα (αιτούσα ΜΚΟ)/ Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, με τίτλο «Κέντρο Υποδοχής ευάλωτων αιτούντων άσυλο στο κέντρο της Αθήνας, δυναμικότητας 70 ατόμων» (κέντρο Αθήνας),
  2. Κοινοπραξία Εταιρεία Κοινωνικής και Πολιτιστικής Στήριξης Παλιννοστούντων Ομογενών «ΝΟΣΤΟΣ» (αιτούσα ΜΚΟ)/ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ/ ΕΡΓΟΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ/  Εταιρεία για την Ανάπτυξη και Δημιουργική Απασχόληση Παιδιών, με τίτλο «Δομή Φιλοξενίας αιτούντων άσυλο‐ ΜΕΛΛΟΝ» (Αθήνα, Μοσχάτο),
  3. Κοινοπραξία PRAKSIS (Προγράμματα Ανάπτυξης, Κοινωνικής Στήριξης και Ιατρικής Συνεργασίας) (αιτούσα ΜΚΟ)/ Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, με τίτλο «ΣΤΕΓΗ PLUS (+)» (Αθήνα & Πάτρα).

Η Συνθήκη της Γενεύης για το Καθεστώς των Προσφύγων και ο Κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ έθεσαν τους όρους και τις συνθήκες προστασίας των προσφύγων και της διαχείρισης του αιτήματος για άσυλο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε ως στόχο την τήρηση των κανόνων περί ασύλου του διεθνούς δικαίου προωθώντας την δημιουργία του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου (Common European Asylum System – CEAS).  Στα πλαίσια αυτά και έπειτα από διαρκείς αναφορές και καταγραφές της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ περί ανισοτήτων, ο Χρηματοδοτικός Μηχανισμός (Financial Mechanism Office –FMO) του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (European Economic Area – EEA) και οι Χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ελεύθερου Εμπορίου (European Free Trade Association-EFTA) κατέβαλλαν προσπάθειες ενδυνάμωσης των διμερών σχέσεων των ευρωπαϊκών χωρών υποδοχής και των χωρών προέλευσης των προσφύγων με τη δημιουργία οικονομικών ενισχύσεων (ΕΕΑ Grants) με Δωρήτριες Χώρες την Ισλανδία, το Λίχτενσταιν και την Νορβηγία.

Για την Ελλάδα, συγκεκριμένα , έπειτα από δημόσια παρέμβαση της Ύπατης Αρμοστείας τον Σεπτέμβριο του 2010 που αναδείκνυε τις δύσκολες συνθήκες διαχείρισης των αιτημάτων για άσυλο, διαμορφώθηκε το ειδικό πρόγραμμα «Υποστηρίζοντας Οργανώσεις που βοηθούν μεταναστευτικό πληθυσμό σε αναζήτηση ασύλου στην Ελλάδα» / Supporting Organizations that assist migrant asylum seeking population in Greece (SOAM).

Στόχος του Προγράμματος στην Ελλάδα είναι η διασφάλιση ύπαρξης και λειτουργικότητας ενός εθνικού μεταναστευτικού συστήματος διαχείρισης των δικαιωμάτων αιτούντων άσυλο, με ιδιαίτερη προσοχή στις περιπτώσεις των Ασυνόδευτων Ανηλίκων (unaccompanied asylum-seeking children – UASC), μέσα από την υποστήριξη των ΜΚΟ που διαχειρίζονται κέντρα υποδοχής ευάλωτων ομάδων, την υποστήριξη της εθελοντικής επιστροφής που διαχειρίζεται ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης και την υποστήριξη λειτουργίας χώρων φιλοξενίας που προσφέρει η Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε.

Το Πρόγραμμα  SOAM βασίζεται στο Μνημόνιο Συνεργασίας που υπογράφτηκε μεταξύ των Δωρητριών Χωρών (Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία) και της Ελλάδος, ενώ για την υλοποίησή του υπεγράφη στις 3 Δεκεμβρίου 2012 ειδική συμφωνία που ορίζει τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης – Γραφείο Ελλάδος (International Organization for Migration – Office in Greece)  ως ενδιάμεσο Φορέα και Διαχειριστή, που αναλαμβάνει βάσει διαδικασιών τη χρηματοδότηση (υπό τη μορφή grants) επιλέξιμων σχεδίων δράσης από Μη Κυβερνητικούς Οργανισμούς με εμπειρία στην παροχή υπηρεσιών προς αιτούντες άσυλο.